W wakacyjne miesiące niemal wszystkie stacje telewizyjne karmią nas wszelkiej maści powtórkami. Zaczynając od seriali (telenowel), kończąc na widowiskach sportowych. Nastaje moment, kiedy staje się to na tyle irytujące, iż gapienie w szklany ekran ograniczamy do minimum. W moim przypadku wygląda to tak, że gdyby nie było transmisji spotkań polskich klubów w eliminacjach europejskich pucharów, to jedynym kanałem dłużej przeze mnie oglądanym byłby... TVN Style. Naprawdę, nie żartuje. To niby program dla kobiet, ale jest kilka pozycji w ramówce, które z pewnością zainteresują także mężczyzn. Weźmy na przykład cykl "66 niezapomnianych...".

Prosty pomysł, dynamiczna formuła i świetnie dobrane grono gości. Tak, w skrócie, wyglądają najważniejsze atuty "66 niezapomnianych...". Programu, który przede wszystkim opiera się na rozmowach o gustach, sypaniu anegdotami, przypominaniu ważnych, a częściej nieważnych wydarzeń, osób, skandali czy dzieł. Wszystko to w luźnej, miłej atmosferze podszytej sporą dozą humoru. Dzięki temu "66 niezapomnianych..." od kilku lat gości na antenie TVN Style i niezmiennie cieszy się popularnością.

Któregoś dnia wpadłem na pomysł polegający na podkradnięciu formuły "66..." i stworzeniu w oparciu o nią własnego zestawienia. Oczywiście, dotyczącego historii futbolu. W ten sposób chciałbym uczcić oficjalny start nowego sezonu w europejskiej piłce, który wyznacza mecz o Superpuchar Europu (27 sierpnia. Opublikuje wtedy,najprawdopodobniej, drugą część zestawienia, a kto wie czy z powodów proceduralnych też nie trzecią).

Moja "lista piłkarskich przebojów" będzie liczyć tylko (albo aż, według mniej zainteresowanych czytelników) 50 pozycji. Wybór wydarzeń i ich opis jest ekstremalnie subiektywnym spojrzeniem autora. Mile widziane komentarze, skargi i własne wspomnienia związane z opisywanymi faktami. 50 niezapomnianych chwil futbolu. Zapraszam !

50. Kolumbijska szopa
Carlos Valderrama jest jednym z najwybitniejszych piłkarzy w historii południowoamerykańskiego futbolu. Cały świat pamięta go jednak wyłącznie z powodu wyjątkowo bujnej, charakterystycznej blond czupryny. El Pibe (Dzieciak) na stałe zapisał się w świadomości kibiców piłkarskich i nawet dziś na pytanie o nazwisko jakiegokolwiek zawodnika z Kolumbii, 9 na 10 odpowiedziałoby : Valderrama.
Przykre, że nigdy nie zaistniał w Europie. Był predysponowany do gry w klubach pokroju Barcelony, Realu czy Milanu, a skończył w Realu Valladolid i Montpellier. Cóż, przynajmniej zapisał ładną kartę w sztuce fryzjerskiej. Afro a'la Valderrama w latach 90-tych wcale nie było rzadkim zjawiskiem. Nawet podczas jednej z zabaw szkolnych moja koleżanka, którą przy okazji pozdrawiam, skopiowała styl uczesania kolumbijskiego gwiazdora. Pewnie nie celowo, ale jednak.

49. Zwierzyniec - wydanie specjalne
Zwierzęta kochają ludzi. Odwrotnie, sytuacja zdarza się rzadziej. Niestety, codziennie jesteśmy bombardowani informacjami na temat katowania naszych "braci mniejszych" czy znęcania się nad nimi. Czasem jednak zwierzęta potrafią się zaskakująco "odgryźć" człowiekowi za złe traktowanie. Jednym ze sposobów jest sabotowanie imprez sportowych.
Najbardziej spektakularny występ zaliczyła szara wiewiórka amerykańska, która w 2006 roku przerwała na blisko minutę półfinał Ligi Mistrzów Arsenal - Villareal. Sympatyczny gryzoń bez respektu biegał wokół nóg piłkarzy, by następnie dostojnie przy akompaniamencie trybun opuścić murawę stadionu Highbury. Po meczu kibice Arsenalu żartobliwie twierdzili, że wiewiórka było podstawionym agentem wrogiego Tottenhamu, natenczas bezskutecznie walczącego o grę w Champions League.
Spore zamieszanie wywołała również para sów, które nawiedziły obiekt w Helsinkach podczas starcia reprezentacji Finlandii i Belgii. Ptaki obleciały murawę, dwukrotnie usiadły na poprzeczkach i ostatecznie przyniosły Finom szczęście. W momencie ich pojawienia się na stadionie, wynik był bezbramkowy. Kiedy odleciały gospodarze zdobyli dwie bramki i wygrali 2:0. Fani Suomi uznali, że sowom należy się jakieś podziękowanie i nadali swojej reprezentacji przydomek ... Sowy (fin. Huhhakajat).
Na polskim podwórku zwierzęta też nie próżnowały. Sporo mogą o tym powiedzieć byli i obecni piłkarze Wisły Kraków. Zawodnicy spod znaku Białej Gwiazdy musieli sobie radzić ze szczurami i niesfornym psem.

48. Piłkarze, nie stadionowe mięczaki
Koncern Nike to światowy gigant na rynku produkcji odzieży sportowej. Dodajmy, obrzydliwie bogaty gigant. Amerykańska firma w ciągu roku wydaje setki milionów dolarów na promocje, której celem często jest zatuszowanie bardzo marnej jakości produktów. Reklamy z charakterystyczną łyżwą są wszędzie. I uprzedzając ewentualne pytania - nie, zupełnie mi to nie przeszkadza. W końcu, rynek jest nieubłagany. Żałuje tylko jednego. Obniżenia poziomu spotów produkowanych dla Nike.
Przełom XX i XXI wieku to najlepszy okres w reklamowej historii Nike. Któż nie pamięta reklamy ze słynnymi mini-meczami rozgrywanymi w klatce umiejscowionej na statku, gdzie mistrzem ceremonii był Eric Cantona. Chyba nie ma też osoby nie pamiętającej spotu z udziałem najlepszych piłkarzy świata zmuszonych do stawienia czoła ninja-robotom i odzyskania nowego modelu piłki Nike. Z tej ostatniej reklamówki do historii przeszła sztuczka techniczna Edgara Davidsa, której wielu moich kolegów do znudzenia próbowało się nauczyć podczas podwórkowych gier.
W tym wszystkim najlepsze jednak było to, że do reklam wybierano prawdziwych mężczyzn, a zarazem dobrych futbolistów. Teraz to rzadkość. Na ekranach królują metroseksualne podróbki z, przepraszam za słowo, "wyphotoshopowanymi" kaloryferami na brzuchu. Ehh, jak śpiewała Helena Vondrackova (a może Maryla Rodowicz ?) - To se nevrati.

47. Dennnnis Beeeergkamp !
Mistrzostwa Świata we Francji były pierwszą dużą imprezą piłkarską, którą obejrzałem świadomie od początku do końca. Sporo szczegółów - ze względu na nazwijmy to delikatnie niesportowy tryb życia i upływ czasu - zatarło się już w pamięci. Nadal jednak doskonale pamiętam losy reprezentacji Holandii w tamtym czempionacie. 0:0 z Belgią, a jako bonus czerwona kartka dla Kluiverta. Potem 5:0 z Koreą Południową z polskim akcentem w postaci sędziego Ryszarda Wójcika. Zmagania w grupie zakończył remis 2:2 z nieobliczalnym Meksykiem. Potem było jeszcze ciekawiej. Zwycięstwa z Jugosławią (2:1) i Argentyną (2:1), znakomity mecz z Brazylią zakończony pechowo w rzutach karnych i na koniec emocjonujący, choć przegrany mecz o trzecie miejsce z głodną sukcesu Chorwacją. Wiele emocji, a jeszcze więcej wzruszeń towarzyszy mi, kiedy wspominam lato 1998 roku.
Dlatego, gdy chcę wrócić do tamtych chwil włączam komentarz Jacka van Geldera z ostatnich minut ćwierćfinału Holandia - Argentyna. Miód na moje uszy, co inni mogą traktować jak pochwałę szaleństwa. Dla mnie komentarz stulecia, beż żadnych wątpliwości.

46. Rzuć palenie razem z ... Cruyffem
Palenie to przebrzydły nałóg. Niby na pierwszy rzut oka niewinny, w dłuższej perspektywie może być wyniszczający. Lekarze ostrzegają, organizacje społeczne prześcigają się w kampaniach profilaktycznych, a ludzie jak palili tak palą nadal. W tym gronie nie brakuje także sportowców. Jednym z najsłynniejszych sportsmanów, który lubił puścić dymka był Johan Cruyff. Genialny pomocnik reprezentacji Holandii palił jak smok. I co ciekawe w czasach jego zawodniczej kariery, nikomu to nie przeszkadzało ! Po zajęciu miejsca na ławce trenerskiej nie zrezygnował z nałogu.
Otrzeźwienie przyszło w momencie, kiedy "Boski Johan" podupadł na zdrowiu. Po zawale Cruyff rzucił palenie i włączył się do walki z nikotynizmem. Do historii (i legendy zarazem) przeszła francuska reklama w której wicemistrz świata z 1974 roku fenomenalnie podbija paczkę papierosów, aby po krótkiej żonglerce wykopać ją daleko przed siebie. Kampania okazała się olbrzymim sukcesem, a Cruyff jeszcze raz na dużą skalę zaprezentował swoją techniczną wielkość.

45. Argentyna czy Meksyk ? Serpentyny czy Fala ?
Każdy kolejny mundial ma swoje rytuały. Jedne są irytujące (wuwuzele w RPA), inne budzą najwyżej uśmiech politowania (piknikowa atmosfera w USA). Bywają też takie zwyczaje, które długo po danym turnieju żyją własnym życiem. Tak było z serpentynami podczas i po MŚ '78 oraz meksykańską falą w MŚ '86. Obie formy kibicowania do dziś są regularnie stosowane i wciąż budzą pozytywne emocje. Nie tylko na stadionach. Przypomina mi się, jak bodajże w II klasie liceum podczas ćwiczeń przeciwpożarowych cała szkoła musiała opuścić budynek i ustawić się klasami na obrysie łuku. Wraz z kilkoma kolegami zaintonowaliśmy wtedy "Leci fala leci" i po kilku sekundach konsternacji - udało się. Meksykańska fala ruszyła, w samym środku Tarnowa. Dochodziło południe. To były czasy...

44. Rudy, rudy, rudy... zbieg.
Polskie media lubią i chętnie piszą o transferach zagranicznych zawodników z naszej ligi. Po pierwsze dlatego, że jest im to na rękę. Negocjacje transferowe mogą trwać tygodniami, a gazetę trzeba czymś wypełnić. Po drugie natomiast, dla rodzimych żurnalistów każdy wyjazd Polaka do zachodniego klubu jest wydarzeniem niecodziennym. Jest to trochę dziwne, biorąc pod uwagę fakt, iż co rok (lub pół) co najmniej kilku piłkarzy opuszcza Ekstraklasę. Być może ta "dziennikarska sraczka transferowa" ma swoje korzenie w historii.
W PRL-u transfery piłkarzy do zagranicznych klubów były rzadkością. Najczęściej zawodnik mógł wyjechać na Zachód po skończeniu 30 lat, a i tak nie obywało się przy tym bez negocjacji na wysokim szczeblu ministerialnym. W ten sposób najlepsi polscy piłkarze z lat 60-tych, 70-tych i 80-tych, zamiast grać dla Realu, Bayernu czy Milanu, kontynuowali kariery w zespołach pokroju Auxerre, Nantes, Lokeren czy Hellasu Werona. Był jednak w historii polskiej piłki zawodnik, który w spektakularny sposób ominął wszelkie procedury. Nazywał się Rudy. Andrzej Rudy.
Opowieść jest godna napisania scenariusza filmowego. Jest listopad 1988 roku. Reprezentacja Polski znajduje się na zgrupowaniu we Włoszech, gdzie ma zagrać z drużyną gwiazd Serie A. Dwa dni przed meczem Rudy ucieka z hotelu. Po pewnym czasie znajduje się w Niemczech, gdzie szuka dla siebie klubu, a dla dziewczyny idealnego miejsca do życia. Podobno to właśnie Anna, którą Rudy poznał we Wrocławiu namówiła go do ucieczki i zamieszkania w Niemczech. Dziewczyna miała swoje ambicje związane z pracą w modelingu i chciała je realizować zagranicą.
Epilog historii jest słodko-gorzki. Anna Rudy wielkiej kariery nie zrobiła. Za to Andrzej Rudy trafił do Ajaksu Amsterdam i może szczycić się mianem jedynego Polaka, który grał dla tego klubu. Szkoda tylko, że przez jedną głupią decyzje reprezentacja straciła na lata znakomitego pomocnika.

43. Sztukmistrz z Algierii
Finał Pucharu Mistrzów anno domini 1987, nie zapowiadał się specjalnie fascynująco. Bayern Monachium bez większych problemów miał poradzić sobie z portugalskim FC Porto. I początkowo wszystko na to wskazywało. W 24 minucie Voegl pokonał Józefa Młynarczyka strzegącego bramki "Smoków". Porto grało bez przysłowiowego "pazura" i rzadko przedostawało się na przedpole bramki Bawarczyków. Jednak na 12 minut przed końcem doszło do zdarzenia, które odmieniło losy meczu. Po składnej akcji Paolo Futre, Rabah Madjer wyrównał. I nie byłoby w tym nic niezwykłego, gdyby nie sposób w jaki to uczynił. Algierczyk nie zważając na stawkę meczu i odpowiedzialność, jaka na nim ciążyła uderzył... piętą.
Odważna decyzja napastnika z północnej Afryki natchnęła jego kolegów do walki. Trzy minuty później mistrzowie Portugalii prowadzili 2:1 i nie oddali już zwycięstwa. W ten sposób Porto zdobyło swój pierwszy europejski tytuł, a Madjer przeszedł do historii europejskiej piłki.

42. Alex Ferguson : Serwus, jestem nerwus
Sir Alexa Fergusona nie trzeba chyba nikomu przedstawiać. A jeśli trzeba to od razu zapraszam do punktu 29, choć ten dopiero ukaże się w drugiej części.
W każdym razie Alex Ferguson wielkim trenerem był i cały czas jeszcze jest. Znakomity taktyk, charyzmatyczna osobowość, ale i na jego życiorysie jest pewna plama. Otóż szkocki menadżer słynie z dużego temperamentu podczas przerw między połowami. Szczególnie, kiedy Manchester United przegrywa. Dobitnie, a wręcz substancjalnie przekonał się o tym David Beckham. Podczas przerwy jednego ze spotkań, Ferguson wzburzony postawą swoich graczy kopnął stojący na środku szatni but. Pech chciał, że piłkarskie obuwie wylądowało na wysokości łuku brwiowego Beckhama. W kolejnych spotkaniach Becks występował z kilkoma szwami i niewielkim opatrunkiem, co oszpeciło jego "ładną buźkę" i... rozwścieczyło małżonkę Victorię. Była członkini Spice Girls nie traciła czasu. Szybko przekonała męża do zmiany klubu i kilka miesięcy po "dniu latającego buta" oboje znaleźli się w Madrycie.

41. PrzeGazzował
W latach 90-tych alkohol lał się strumieniami nie tylko wśród polskich ligowców i reprezentantów kraju. Śmiem nawet twierdzić, że red. W. Kowalczyk i spółka, to przy Paulu Gascoigne, Tonym Adamsie i Teddym Sherringhamie - cienkie Bolki. Angielscy piłkarze regularnie pojawiali się w pubach, a zdjęcia z tych eskapad nierzadko pojawiały się w prasie bulwarowej. Nie przeszkadzało im to jednak dobrze dobrze grać w piłkę, o czym świadczy awans do półfinału Euro 96. Gascoigne był wtedy w wybornej formie. Szczególnie było to widać w meczu ze Szkocją, kiedy popisał się wspaniałą akcją, zdobył bramkę, a następnie sugestywnie się z niej cieszył. Piłkarz leżał na murawie, a koledzy z bidonów wlewali mu wodę do gardła. Do podobnych scen dochodziło we wspomnianych wcześniej pubach. Z jedną tylko różnicą. Bidony z woda zastępowały butelki tequilli lub whisky.
Po mistrzostwach stroma równia pochyła Gascoigne'a. Grał w coraz słabszych klubach, a uzależnienie od alkoholu i w dalszej perspektywie leków tylko narastało. W ostatnich latach podjął kilka prób samobójczych. Stał się wrakiem człowieka i obiektem działań bukmacherów, którzy przyjmują zakłady, kiedy były piłkarz wreszcie skutecznie targnie się na swoje życie. Ot, typowa do bólu historia upadku znakomitego sportowca.

40. Filozofia Kung-Fu czyli Cantona mnie bije
Eric Cantona to ktoś więcej niż piłkarz. Trudno nawet znaleźć jedno konkretne określenie, które idealnie pasowałoby do uwielbianego przez Anglików francuskiego napastnika. Pretor ludowy, heros, może naturalny przywódca... W trakcie swojej kariery Cantona słynął z trzech rzeczy - umiejętności, dobrych kontaktów z mediami i kontrowersyjnych zachowań. Najbardziej spektakularne było pobicie kibica Crystal Palace podczas meczu ligowego. Fan drużyny z południowego Londynu zwymyślał Cantonę, a ten niewiele myśląc w stylu kung-fu przeskoczył bandę i próbował sam wymierzyć sprawiedliwość. Skutki były takie, że władze Premiership zawiesiły gracza na 9 miesięcy. Cantona nie żałował swojego czynu, a jego tłumaczenie ataku na kibica nie powstydziłby się żaden filozof. Brzmiało ono mniej więcej tak :
"Kiedy mewy śledzą łajbę, to tylko dlatego, ponieważ myślą, iż do morza będą wrzucane sardynki". Enigmatyczne, ale jakże trafne.

39. "Występ Beckenbauera jest pewnym zaskoczeniem"
Grupa Monty Pythona ma na koncie trzy pełnometrażowe filmy i kilkadziesiąt odcinków swojego "Latającego Cyrku". W wielu kręgach nadal jest kultowym zjawiskiem i inspiracją dla twórców kabaretowych. Przykro tylko, że młodsze pokolenie mniej entuzjastycznie reaguje na skecze sprzed 20-30 lat, albo ich po prostu nie zna. Mój ulubiony numer to mecz filozofów, Niemcy-Grecja. Gościnny udział w tym przedsięwzięciu wziął sam "Keizer", Franz Beckenbauer. W ten sposób największy piłkarz swoich czasów sprzymierzył siły z najśmieszniejszymi ludźmi tamtego okresu.
Efekt tej współpracy był niezwykle owocny i zaskakujący. Nawet, jeśli sama obecność Beckenbauera od początku była "pewnym zaskoczeniem".

38. Nie ptak, nie samolot... To Rene Higuita.
W międzynarodowej świadomości Kolumbia kojarzona jest przede wszystkim ze zorganizowanymi grupami przestępczymi (kartelami), specjalizującymi się w wytwarzaniu i rozprowadzaniu narkotyków. Na początku lat 90-tych rząd w Bogocie, pod naciskiem Stanów Zjednoczonych, rozpoczął walkę z potężnymi bossami półświatka. Nie było to zadanie łatwe i pewnym momencie wymknęło się spod kontroli. Kolumbia stanęła w obliczu regularnej wojny domowej. Jedyną siłą zdolną, choćby na moment pogodzić zwaśnione strony (wojsko i narkotykowe jednostki paramilitarne) była piłkarska reprezentacja.
Kolumbijczycy byli rewelacją el. MŚ '94 (m.in pokonali 5:0 Argentynę w Buenos Aires !). Prezentowali futbol zdecydowany, oparty na szybkiej grze skrzydłami. Nie było to niby nic odkrywczego, ale przyniosło skutek. Tamta drużyna oparta była na Valderramie (o którym pisałem wcześniej), Asprilli, Gomezie i Escobarze. Jednak nie mniejszą rolę odgrywał, Rene Higuita.
Kiedy w 1995 roku, Anglia podejmowała Kolumbijczyków na starym, dobrym Wembley - widownia najgłośniejszymi brawami nagrodziła właśnie Higuitę. Po strzale Jamiego Redknappa, kolumbijski bramkarz złożył się jak do salta w przód i obiema nogami daleko wybił piłkę.
Nigdy wcześniej, a tym bardziej później żaden bramkarz nie interweniował równie spektakularnie.

37. Ach, śpij kochanie...
Repertuar piłkarskich "cieszynek" czyli sposobów wyrażania radości po zdobyciu gola jest praktycznie nieograniczony. Były już cieszynki grupowo-teatralne (Piotr Rocki i jego popisy w Odrze Wodzisław), cieszynki tematyczne (Remigiusz Jezierski i jego zwierzątka), cieszynki charakterystyczne (samolocik Vincenzo Montelli, kusza Andy'ego van der Meyde, rewolwery Luisa Suareza). Interesująca jest natomiast geneza tzw. "kołyski". Po raz pierwszy zaprezentował ją światu Brazylijczyk, Bebeto. Po strzeleniu gola w meczu z Holendrami podczas MŚ '94, napastnik Canarinhos podbiegł do linii bocznej, charakterystycznie ułożył ręce i swobodnie je rozkołysał. Potem dołączyli do niego koledzy i zrobili to samo. Gest przyjął się na tyle dobrze, że stał się pewną tradycją. Po strzelonych bramkach świeżo upieczeni tatusiowie lub ich koledzy z drużyny wykonują kołyskę i w ten sposób dedykują trafienie żonom i nowo narodzonym obywatelom.
Wiadomo, rodzina zawsze na pierwszym miejscu... A i komentatorzy mogą widzom przy okazji sprzedać plotkarskiego newsa.

36. Bohater mimo woli
Myślisz Bundesliga, najczęściej mówisz Bayern Monachium - takie stwierdzenie jest prawdziwe, choć jednocześnie krzywdzące. W niemieckiej ekstraklasie na przestrzeni lat jej istnienia istotną rolę (również w europejskich pucharach) odgrywała cała paleta klubów. Niektóre jak Borussia Dortmund dopiero teraz, po okresie gwałtownego upadku, wracają na należne im miejsce. W 1997 roku żółto-czarni byli na ustach całej piłkarskiej Europy. Na Stadionie Olimpijskim w Monachium doszło do jednego z najbardziej zaskakujących finałów Ligi Mistrzów. Naprzeciw Borussii stanęła niewyobrażalnie silna jedenastka Juventusu Turyn i... musiała uznać wyższość gospodarzy.
Początek meczu należał do Borussii. Dwie bramki Karla Heinza Riedle zaskoczyły włoski zespół. Po kilkunastu minutach szoku, gola dla Juve zdobył Del Piero. Druga połowa była wyrównana i gdyby nie wydarzenie z 71 minuty, kto wie czy "Stara Dama" nie doprowadziłaby do remisu. Wtedy to wprowadzony zaledwie kilkanaście sekund wcześniej Lars Ricken otrzymał dobre podanie z głębi pola i bez zastanowienia uderzył z ponad 30 metrów. Lob niemieckiego rezerwowego kompletnie zaskoczył wysuniętego Peruzziego. Był to najpiękniejszy i najważniejszy gol w karierze Rickena. Dzięki temu stał się legendą Borussii, ale w kolejnych latach przeżywał masę problemów. Częste kontuzje sprawiły, że z sezonu na sezon grał coraz gorzej i nigdy więcej tak naprawdę nie zaistniał w pierwszej jedenastce zespołu z Zagłębia Ruhry.

35. Zemsta jest rozkoszą Bogów (także tych piłkarskich)
Diego Armando Maradona jest jak awers i rewers tej samej monety. Z jednej strony widzimy genialnego piłkarza, którego zagrania nawet dzisiaj ogląda się z zapartym tchem. Z drugiej człowieka lubiącego drogę na skróty. Zagubionego cwaniaczka, buntownika dążącego do wielkości za wszelką cenę. Maradona w trakcie swojej kariery, w kwestiach negatywnych, zasłynął przede wszystkim stosowaniem narkotyków, oszustwem w meczu z Anglią (o czym później), kontaktami z neapolitańską mafią, a także malwersacjami finansowymi za co do teraz jest ścigany przez włoskiego fiskusa. Niewielu jednak łączy Maradonę z bójkami podczas meczów. A to błąd, bo i "Boskiemu" zdarzyło się uczestniczyć w piłkarskiej drace.
Jego pierwszym europejskim przystankiem w karierze była Barcelona. Argentyńczyk trafił do niej po mundialu w 1982 roku, ale nie zdążył nawet dobrze zadebiutować. W jednym z ligowych spotkań, obrońca Athletic Bilbao, Andoni Goikoetxea złamał mu nogę. Rekonwalescencja trwała trzy miesiące, lecz dopiero rok później sprawa znalazła swój epilog. Tym razem w rolę tego złego wcielił się Maradona. Brutalnie zaatakował Goikoetxee, a następnie rozpętał bójkę z udziałem wszystkich piłkarzy znajdujących się w tym momencie na murawie. Argentyńczyka nie ominęła kara indywidualna (czytaj : dyskwalifikacja). Dodatkowo musiał osobiście stawić się u króla Juana Carlosa i przeprosić za swoje zachowanie. Maradona pokornie spełnił prośbę, a kiedy odchodził do Napoli podarował hiszpańskiemu monarsze reprezentacyjną koszulkę Argentyny.

34. Bramkarz ze snajperskim nosem
Bramkarz to zazwyczaj najbardziej niedoceniana i niewdzięczna osoba w drużynie. Po zwycięskich meczach i zachowaniu czystego konta jest wychwalany pod niebiosa. Kiedy jednak okaże chwilę słabości i popełni błąd, którego konsekwencją jest strata bramki - z miejsca staje się kozłem ofiarnym. W historii piłki nożnej byli bramkarze próbujący zachować status quo, między skrajnymi opiniami. Często przy własnym udziale w ofensywnych poczynaniach zespołu.
Kiedy myślę o bramkarzach, którzy w trakcie trwania swojej kariery zdobyli więcej niż jednego gola (bądź w ogóle jakiegoś strzelili) do głowy przychodzą mi trzy nazwiska. Hans Joerg Butt, Rodrigo Ceni i Jose Luis Chilavert. Cała trójkę łączy fakt, iż nigdy nie odznaczali się wielkimi umiejętnościami stricte bramkarskimi. Za to dzięki swoim umiejętnością strzeleckim zawsze byli na medialnym piedestale. Szczególnie dobrze widać to na przykładzie Chilaverta. Paragwajczyk był bramkarzem, z całym szacunkiem, średnim. Za to posiadał dar w postaci znakomitego wykonywania stałych fragmentów gry. Strzelał mnóstwo bramek, przede wszystkich z rzutów wolnych. I to niezależnie od rangi spotkania. Nawet podczas finałów Mistrzostw Świata wybiegał z bramki i biegł przez całe boisko, tylko po to, żeby wykonać kolejny rzut wolny. Dlatego właśnie pomimo braku spektakularnych sukcesów na niwie klubowej i reprezentacyjnej, Chilavert zasługuje na miejsce w historii futbolu. Nawet, jeśli tylko w charakterze ciekawostki.

33. Prawie "dwucyfrówa"
Bieżący rok jest dla mnie w pewien sposób wyjątkowy. Bodaj pierwszy raz w moim świadomym życiu opuściłem transmisje finału europejskiego pucharu. Nad meczem FC Porto - Sporting Braga przedłożyłem koncert Abradaba i zrobiłem najlepiej jak mogłem. Wewnątrz portugalska batalia była mówiąc oględnie i opierając się na relacjach świadków, mało atrakcyjna. Dokładnie 10 lat wstecz na nudę w finale Pucharu UEFA, nikt nie mógł narzekać. Liverpool i rewelacyjne Alaves stworzyły w Dortmundzie niezapomniane widowisko.
Murowanym faworytem byli Anglicy. I wiele wskazywało, że podopieczni Gerarda Houlliera nie będą mieli problemów z udźwignięcie roli faworyta. Po 20 minutach prowadzili 2:0, a na przerwę schodzili z wynikiem 3:1. Ale ambitny zespół z północny Hiszpanii nie odpuszczał i grał do końca. W regulaminowym czasie gry było 4:4 ! O zwycięstwie Liverpoolu zadecydował złoty, samobójczy gol Geli ze 117 minuty.
Dziewięć bramek w finałowym spotkaniu europejskich rozgrywek to wynik, który potem się nie powtórzył. Dlatego do dziś z rozrzewnieniem wspominam tamten majowy wieczór.

32. Bolesne otwarcie
Mistrzostwa Świata w 2002 roku zapowiadały się znakomicie. Przede wszystkim dlatego, że turniej tej rangi po raz pierwszy zagościł na kontynencie azjatyckim. I to od razu w dwóch krajach - Korei Południowej i Japonii. Niestety (a dla niektórych -stety) mistrzostwa stały na przeciętnym poziomie, a częściej niż o grze poszczególnych zespołów i piłkarzy dyskutowało się o pomyłkach sędziów, faworyzowaniu gospodarzy i pogromie głównych kandydatów do tytułu.
Najbardziej przykre pożegnanie z Azją zaliczyła reprezentacja Francji. W meczu otwarcia urzędujący mistrzowie Świata i Europy przegrali 0:1 z Senegalem - byłą kolonią i zespołem w 95 % złożonym z zawodników grających we francuskiej Ligue 1, którymi z ławki rezerwowych dowodził Francuz, Bruno Metsu. W trakcie tego spotkania dobitnie było widać ogromne zmęczenie graczy znad Sekwany po trudach sezonu w Europie, a także (lub może przede wszystkim) zmierzch pokolenia wyselekcjonowanego przez Aime Jacqueta. Podczas następnych spotkań nie było wcale lepiej. Bezbramkowy remis z Urugwajem i porażka 0:2 z Danią sprawiły, że Francuzi musieli przedwcześnie wracać do kraju
A Senegal ? Cóż, ten bazując na euforii po inauguracyjnym triumfie, ostatecznie dotarł do ćwierćfinału i został okrzyknięty rewelacją turnieju. Umarł król, niech żyje król - można byłoby tak skonstatować koreańsko-japoński turniej, który ostatecznie wygrali Brazylijczycy po zwycięstwie w finale nad Niemcami.

31. Harcownicy zza kurtyny
Piłka nożna jest wynalazkiem kultury Zachodu. W końcu przyjmuje się, że powstała w Anglii. Potem jej ekspansja też podążała na zachód do Ameryki Południowej i równolegle położonych krajów Europy kontynentalnej (Włoch, Szwajcarii, Holandii, Hiszpanii). Do Europy Wschodniej futbol trafił z pewnym opóźnieniem. I o ile nie przełożyło się to na wartość narodowych reprezentacji z tego rejonu świata (genialny zespół Węgier w latach 50-tych, znakomita drużyna ZSRR niedługo później), tak kluby zza żelaznej kurtyny długo nie mogły złamać hegemonii zachodnich potęg. Pierwszą drużyną z bloku wschodniego, która wygrała finał europejskich rozgrywek był Slovan Bratysława. W 1969 roku zawodnicy z Czechosłowacji pokonali w finale Pucharu Zdobywców Pucharów słynną Barcelonę (3:2). Później, w latach 70-tych dobrze radziły sobie drużyny z ZSRR (m.in Dynamo Moskwa i Dynamo Kijów). Nie należy także zapomnieć o Górniku Zabrze, finaliście PZP z roku 1970. Jednak największe sukcesy klubowe dla wschodniego zaciągu przyszły pod koniec lat 80-tych i na początku 90-tych.
Największe powody do dumy może mieć Steaua Bukareszt. W 1986 roku Rumuni niespodziewanie wygrali w finale Pucharu Mistrzów z Barceloną. Do tego w jakich okolicznościach ! Po 90 minutach i dogrywce był bezbramkowy remis. W serii rzutów karnych na drodze Katalończyków stanął bramkarz Steauy, Helmuth Duckadam. Zawodnik mający niemieckie korzenie obronił wszystkie cztery karne egzekwowane przez graczy Blaugrany i został bohaterem całej Rumunii i rządzącej krajem rodziny Ceausescu (syn dyktatora, Valentin był prezesem Steauy - przyp.red).
W podobnych okolicznościach boiskowych, za to zupełnie innych pod względem politycznym, doszło do triumfu jugosłowiańskiej Crveny Zvezdy Belgrad. W maju 1991 roku dawno upadł kurz po zburzeniu muru berlińskiego i Europa Wschodnia wchodziła w nową fazę rozwoju. Jugosławia natomiast nadal była swoistym chwiejnym skansenem komunistycznym, który jak szybko pokazał czas runął z ogromny hukiem i pochłonął tysiące ofiar. W trakcie finału pomiędzy Crveną a Olympiquem Marsylia, echa wojny jeszcze nie było słychać. Co więcej w składzie belgradzkiego klubu zgodnie współpracowali przedstawiciele wszystkich narodów bałkańskich - Chorwaci, Serbowie, Czarnogórcy, Bośniacy, Macedończycy - ku chwale jugosłowiańskiej piłki.
Mecz był wyrównany, ale to OM przeważało. Ostatecznie jednak bramki nie padły i znów zwycięzce musiały wyłonić rzuty karne. W nich lepsi okazała się Crvena wygrywając 5:3. Ostatnia bramka, pieczętująca zwycięstwo Crveny, nabiera we współczesnym kontekście symbolicznego znaczenia. Był to ostatni triumf drużyny ze wschodu w Pucharze Mistrzów (i jego następcy Lidze Mistrzów). Od tamtego momentu żadna ze wschodnioeuropejskich drużyny nawet nie zbliżyła się do osiągnięć Steauy i Crveny.
Obecnie jedyną drużyną naszego regionu, która jako tako rokuje to Szachtar Donieck. Ale nawet oni chyba nie są jeszcze gotowi na skuteczną rywalizacje z Manchesterem United, Barceloną, Realem czy Milanem.

30. Narodziny Lamy
Spotkania reprezentacji Holandii i Niemiec to prawdziwa futbolowa wojna. Starcie przeciwstawnych żywiołów. Mała Holandia kontra Wielkie Niemcy. Większe emocje (i spinanie pośladów) jest po pomarańczowej stronie. Wynika to ze wspólnej historii. Często w formie anegdotycznej podkreśla się niegodziwe zachowanie Niemców, którzy ukradli w czasie wojny holenderskie rowery. Zostawiając jednak kwestie polityczne i społeczne, trzeba oddać, że kiedy obie reprezentacje grają ze sobą zawsze dzieje się wiele ciekawego.
Jedno z najbardziej pamiętnych spotkań odbyło się podczas mundialu w 1990 roku. I zostało zapamiętane bynajmniej nie z powodów sportowych. W 22 minucie tamtego spotkania przy linii bocznej starli się Frank Rijkaard i Rudi Voller. Po faulu Holendra sędzia odgwizdał rzut wolny i ukarał piłkarza żółtą kartką. Rijkaard po zdarzeniu wdał się w dyskusje z rywalem, a następnie go opluł. Dosłownie w kolejnej akcji sytuacja się powtórzyła. Tym razem faulował Voller, ale Rijkaard mimo to jeszcze raz użył śliny jako boiskowego oręża. Sędzia Juan Carlos Loustau z Argentyny miał już dość chamskich zachowań obu piłkarzy i jednocześnie wyrzucił ich z boiska. Dzięki temu wydarzeniu Rijkaard dorobił się pseudonimu Lama. Sam incydent został po mundialu zapomniany. Rijkaard przeprosił Vollera i sprawa rozeszła się po kościach. Tylko pomimo upływu lat, niesmak pozostał...

CDN...